Jan Edward Stangryciuk-Black

Pilot wojskowy
08.04.1922 22.10.2023 Chełm

Biografia

Jan Edward Stangryciuk-Black urodził się 8 kwietnia 1922 roku w Chełmie. W 1934 roku wraz z rodziną wyemigrował do Argentyny. W 1942 roku zgłosił się na ochotnika do Polskich Sił Zbrojnych i trafił do Wielkiej Brytanii, gdzie rozpoczął szkolenie w 18 Operational Training Unit jako strzelec pokładowy w samolotach Wellington IC.

2 października 1942 roku w Bramcote podczas lotu szkoleniowego z radiotelegrafistą i innymi członkami załogi doszło do awarii silnika. Samolot rozbił się; Stangryciuk, który stracił przytomność, ocknął się i opuścił maszynę, a potem wrócił na pokład, by ratować pozostałych, co niestety się nie powiodło. Z ciężkimi poparzeniami trafił do szpitala RAF, gdzie leczenia podejmował doktor Archibald McIndoe.

Został członkiem Guinea Pig Club i przeszedł kilkanaście operacji, w tym rekonstrukcje rąk i twarzy. Po kilkumiesięcznym leczeniu powrócił do służby i przez kilka miesięcy był instruktorem strzelców pokładowych w Air Gunnery School w Szkocji. Od listopada 1944 w stopniu plutonowego służył jako tylni strzelec w Lancasterach w 300 Dywizjonie Bombowym „Ziemi Mazowieckiej”, w załodze por. pil. Jana Konarzewskiego. W latach 1944–1945 brał udział w osiemnastu misjach nad Niemcami.

Następnie został wezwany do szpitala na dokończenie leczenia. Kilka dni później, w nocy z 20 na 21 lutego 1945, samolot pilotowany przez por. Konarzewskiego został zestrzelony nad Leverkusen. W 1946 roku jako członek Guinea Pig Club wziął udział w Londyńskiej Paradzie Zwycięstwa. Po rozwiązaniu Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii został przyjęty do RAF na stanowisko kontrolera ruchu lotniczego w stopniu chorążego i służył do 1948 roku.

Następnie przyjął nazwisko pierwszej żony Evelyn (Black) i osiadł w Londynie, gdzie przez 12 lat pracował jako handlowiec w fabryce wyrobów gumowych. W kolejnych latach ożenił się ponownie, z Jadwigą, i pozostawał zaangażowany w działania kombatanckie i polonijne w Wielkiej Brytanii. 26 sierpnia 2020 prezydent RP Andrzej Duda nadał mu stopień podporucznika, a 2 września 2023 awansował go do porucznika. Zmarł 22 października 2023 w Londynie w wieku 101 lat. 10 listopada 2023 po nabożeństwie w kościele św. Andrzeja Boboli został pochowany na cmentarzu Gunnersbury; uroczystości miały charakter państwowy z asystą kompanii reprezentacyjnej Sił Powietrznych RP.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Przeżył katastrofę w Bramcote (1942) i przeszedł liczne operacje w Guinea Pig Club.
W latach 1944–1945 odbył 18 misji bojowych nad Niemcami jako tylni strzelec w 300 Dywizjonie Bombowym.
Uczestniczył w londyńskiej Paradzie Zwycięstwa (1946) jako członek Guinea Pig Club.
Po wojnie pełnił funkcję kontrolera ruchu lotniczego w RAF (chorąży) i pozostawał aktywny w środowisku kombatanckim.
W 2020 i 2023 awansowany do stopni odpowiednio podporucznika i porucznika przez prezydenta RP.

Ciekawostki

Według Timesa był ostatnim żyjącym członkiem Guinea Pig Club.
Był jednym z niewielu lotników, którzy przeżyli katastrofę w Bramcote i dożyli wieku 101 lat.
Po wojnie mieszkał w Londynie i brał udział w uroczystościach państwowych z asystą kompanii reprezentacyjnej Sił Powietrznych RP.

Udostępnij