Ida Haendel
Biografia
Ida Haendel urodziła się w Chełmie w tradycyjnej rodzinie polskich Żydów i była „cudownym dzieckiem”. W trzecim roku życia grała zasłyszane melodie na skrzypcach. W wieku 4 lat rozpoczęła naukę u Mieczysława Michałowicza w Konserwatorium Warszawskim. Następnie kontynuowała naukę u Carla Flescha (Berlin, Londyn) oraz George’a Enescu (Paryż).
W 1935 była najmłodszym uczestnikiem I Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego w Warszawie (zajęła siódme miejsce). W 1936 zamieszkała w Wielkiej Brytanii. Podczas II wojny światowej wykonywała wiele koncertów dla żołnierzy państw alianckich. W latach 1946–1947 zadebiutowała koncertami w Stanach Zjednoczonych. W 1940 przyjęła obywatelstwo brytyjskie. Do roku 1952 mieszkała w Londynie, później do 1989 w Montrealu, a następnie przeniosła się do Miami.
W swojej karierze występowała z wybitnymi muzykami, m.in. Arturem Rubinsteinem, Władimirem Aszkenazim, Rafaelem Kubelíkiem, Valentiną Lisitsą, Zubinem Mehtą i Sergiu Celibidache. Brała udział w prestiżowych festiwalach i nagrodach, w tym laureatką Nagrody Jeana Sibeliusa (1982) oraz Komandorem Orderu Imperium Brytyjskiego (1991).
W 2000 i 2006 została uhonorowana doktoratami honoris causa Royal College of Music oraz Uniwersytetu McGill. 31 sierpnia 2006 roku otrzymała Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Grała na XVII-wiecznych skrzypcach Stradivarius i Guarneri, a także była jurorką Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego w Poznaniu w latach 1986 i 2006, oraz honorową przewodniczącą 14. edycji konkursu w 2011.
W Polsce koncertowała w latach 1959 i 1960; w 1986 z ojcem odbyła podróż sentymentalną do Chełma, zarejestrowaną przez kanadyjską telewizję (film Ida Haendel). W 2003 grała na Międzynarodowym Festiwalu Paganiniego we Wrocławiu, Festiwalu Muzyka w Starym Krakowie i Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Kameralnej im. Księżnej Daisy w Książu. Prowadziła także kursy mistrzowskie dla młodych polskich skrzypków. W 2006 grała na skrzypcach w czasie wizyty papieża Benedykta XVI w obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau. W tym samym roku odwiedziła Chełm i Poznań, gdzie zagrała z Orkiestrą Filharmonii Poznańskiej im. Tadeusza Szeligowskiego w Poznaniu i Capellą Cracoviensis w Chełmie. Ten ostatni był jej pierwszym tak dużym koncertem w Polsce od wyjazdu w 1936 roku. Biegle mówiła po polsku.
W swojej karierze występowała z Arturem Rubinsteinem, Władimirem Aszkenazim, Rafaelem Kubelíkiem, Valentiną Lisitsą, Zubinem Mehtą i Sergiu Celibidache. Była laureatką prestiżowej Nagrody Jeana Sibeliusa (1982), Komandorem Orderu Imperium Brytyjskiego (1991) oraz doktorem honoris causa Royal College of Music (2000) i Uniwersytetu McGilla (2006).