Zbigniew Waldemar Okoń
Biografia
Zbigniew Waldemar Okoń urodził się w Chełmie. W latach 1948–1958 mieszkał z rodzicami w Drawsku Pomorskim, gdzie uczęszczał do szkoły podstawowej. W 1958 powrócił do Chełma.
Absolwent Liceum Ogólnokształcącego im. Stefana Czarnieckiego w Chełmie (1963). Ukończył filologię polską na UMCS w Lublinie (1968) oraz 3-letnie studia podyplomowe na Uniwersytecie Warszawskim (1971).
Nauczyciel i dyrektor Zasadniczej Szkoły Zawodowej w Chełmie (1969–1974), wizytator Kuratorium Oświaty i Wychowania (1975), dyrektor Wojewódzkiego Domu Kultury w Chełmie (1975–1987), wicedyrektor ds. naukowych i konserwatorskich Muzeum Wsi Lubelskiej w Lublinie (1987–1991).
Nauczyciel-polonista szkół chełmskich: Liceum im. S. Czarnieckiego (1982–1989, 1995–2003), Szkoły Podstawowej nr 3 im. Adama Mickiewicza w Chełmie (1991–1995). Redaktor naczelny studenckiego ogólnopolskiego pisma „Językoznawca” (1965–1968), współzałożyciel i wiceprzewodniczący Studenckiej Grupy Literackiej „Kontrapunkty” w Lublinie (1965–1968).
Nauczyв? Współredagował „Ziemię Chełmską” oraz wydawnictwa poświęcone chełmskiemu szkolnictwu (1968–2005). Przewodniczył (1983–1990) Grupy Literackiej „Pryzmaty” w Chełmie, członek Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Chełmskiej, Chełmskiego Towarzystwa Naukowego, od 1984 członek Lubelskiego Oddziału Związku Literatów Polskich (wiceprezes Oddziału 2006–2010).
Od 1985 r. członek Komitetów Organizacyjnych Zjazdów Absolwentów LO im. S. Czarnieckiego w Chełmie. Współzałożył Chełmskie Towarzystwo Regionalne (1999) i Stowarzyszenie „Rocznik Chełmski”. Od 2003 roku na emeryturze. Obecnie mieszka z żoną w Rejowcu Fabrycznym.
Autor ośmiu tomów poetyckich, jednej powieści Kawaleria dziadka Tudreja, 13 monografii i antologii twórców i regionalistów chełmskich, współredaktor i współautor tomów Encyklopedii Chełma („Ludzie”, „Miejsca”). Debiutował w „Ziemi Chełmskiej” (1962) w wierszu Wieczór. Za swój prawdziwy debiut uznaje druk wierszy w „Kamenie” w roku 1965. Jego pierwsza zwarta publikacja Żołnierze kredowych wzgórz (1971) zawiera liryczne opowieści o żołnierzach Chełmszczyzny.
Wczesne utwory poetyckie Zbigniewa Waldemara Okonia nawiązują do wydarzeń z II wojny światowej, później pojawiają się wątki związane z przyrodą i regionem chełmskim, ze współczesną sytuacją społeczno-polityczną, a również wątki liryczne, czasem w formie dialogów z żoną i z dziećmi. W tomiku Przybliżanie ciemności (1988) w wierszu Ja (w końcowym fragmencie) poeta pisze o sobie: jestem Polakiem/takim jak Norwid/takim jak robotnik z cementowni/małym jak życie człowieka/i nieznanym jak historia mego narodu
Inne zbiory wierszy Okonia to m.in.: Niecierpliwość drzewa (1979); Wszystko za blisko, wszystko za daleko (2000); Dom nasz będzie ogromny (2012). Wiersze, proza, artykuły Zbigniewa Waldemara Okonia drukowane były/są na łamach wielu czasopism, m.in. w Życiu Literackim i Roczniku Chełmskim. Utwory Z.W. Okonia były tłumaczone na języki rosyjski i rumuński.
Autor hymnów szkolnych Zasadniczej Szkoły Zawodowej ZDZ w Chełmie, Szkoły Podstawowej nr 3 im. Adama Mickiewicza w Chełmie, Zespołu Szkół Zawodowych nr 5 im. ks. S. Staszica, Gimnazjum nr 2 im. ks. Zygfryda Berezeckiego, Hymnu do Matki Bożej Chełmskiej (2019). Jest autorem antologii literatury ludowej ziemi chełmskiej Zostaje śladu z natchnienia prostego. W roku 2022 ukazał się w opracowaniu Zbigniewa Waldemara Okonia i Zbigniewa Lubaszewskiego tom wierszy poetki ludowej Pauliny Hołysz. Zbigniew Waldemar Okoń jest autorem antologii poezji chełmskiej Strofy sercem pisane (Chełm 2000). Wspólnie ze swoim stryjem Longinem Janem Okoniem opublikował obszerną monografię Chełm literacki XX i XXI wieku.
Kulturę i literaturę Chełmszczyzny propaguje też na łamach internetowego Przeglądu Dziennikarskiego.